Sahte Sepet Yasağı: E-Ticarette Mağaza Sahibi İçin 7 Adım

Sahte sepet yasağı, e-ticarette bir ürünün gerçekte olmayan ilgi görüyormuş gibi gösterilmesini sağlayan ücretli sepete ekleme, favoriye alma, sahte yorum ve beğeni hizmetlerinin Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu tarafından mevzuata aykırı sayılması ve bu hizmetleri satan adreslere erişim engeli getirilmesidir. Karar 27 Eylül 2026 tarihli haberlerde (yeni sekmede açılır) duyuruldu. Dayanağı ise 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren yönetmelik değişikliğidir. Bu yazıda sahte sepet yasağının kapsamını, tarihleri, 2026 ceza tutarlarını, sitenizi kendiniz denetleme yöntemini ve 7 adımlık bir kontrol listesini bulacaksınız. Yazı bir değerlendirmedir, hukuki görüş değildir.

Sahte sepet yasağı nedir?

Sahte sepet yasağı, satışı artırmak için doğru olmayan tüketici değerlendirmesi yaptırmayı ya da ürünü onaylayan ifadeler için hizmet satın almayı yasaklayan kuralın, sepete ekleme ve favoriye alma botlarına da uygulanmasıdır. Kural, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nin 28/B maddesinde yer alır. Reklam Kurulu bu maddeye dayanarak sahte etkileşim satan adreslere erişim engeli kararı verdi.

Basında kullanılan ‘sahte sepet’ ve ‘yapay veri’ ifadeleri mevzuatta geçmez. Yönetmelik ‘doğru olmayan değerlendirme’, ‘mal veya hizmeti onaylayan ifade’ ve ‘tüketicinin karar verme iradesini olumsuz etkileyen yönlendirici arayüz’ kavramlarını kullanır. Bakanlık açıklamalarında ise ‘yapay etkileşim’ ifadesi tercih edildi; bu yüzden aynı karar yapay etkileşim yasağı adıyla da anılır. Mağaza sahibi için anlamı aynıdır: ekrandaki her sosyal kanıt gerçek bir kayda dayanmalıdır.

Sahte sepet yasağının iki ayağı vardır. Birincisi 1 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan (yeni sekmede açılır) yönetmelik değişikliğidir; 28/B maddesinin sekizinci fıkrası ‘bir mal veya hizmetin satışını artırmak amacıyla doğru olmayan değerlendirmelerin yapılmasına ya da mal veya hizmeti onaylayan ifadelerin kullanılmasına yönelik gerçek veya tüzel kişiyle anlaşma yapılamaz ya da hizmet satın alınamaz’ der. İkincisi Reklam Kurulu'nun bu kuralı sepete ekleme ve favori botlarına uygulayan Eylül 2026 kararıdır.

Sahte sepet yasağı hangi uygulamaları kapsıyor?

Sahte sepet yasağı kapsamında olduğu açıkça belirtilen uygulamalar şunlardır: ücret karşılığı sepete ekleme ve favoriye alma botları, sahte yorum, puan, beğeni ve takipçi hizmetleri, ürünü satın almamış kişilerin yorum yapmaya yönlendirilmesi ve olumsuz tüketici yorumlarının görünürlüğünü engelleyen hizmetler. Reklam Kurulu bu dört grubu 27 Eylül 2026 tarihli açıklamasında saydı.

Sahte sepet nedir sorusunun yanıtı da buradadır: ücretle üretilen sepete ekleme hareketi. Mağaza içi sayaçlar ve bildirimler ise bu açıklamada adıyla geçmez. Ancak yönetmeliğin ekindeki aldatıcı ticari uygulama örnekleri bunları da kapsayabilir. Yönetmeliğin ana metnindeki (yeni sekmede açılır) ek listede ‘sadece çok kısıtlı bir süre içerisinde sunulacağını gerçeğe aykırı beyan etmek’ (7. bent) ve ürünün ‘piyasada bulunma olasılığı konusunda yanılgı oluşturmak’ (14. bent) sayılır. 1 Mart 2022'de yürürlüğe giren değişiklikle (yeni sekmede açılır) eklenen 22. bent ise ‘yönlendirici arayüz tasarımları, seçenekler ya da ifadeler’ ile tüketicinin karar iradesini olumsuz etkilemeyi haksız uygulama sayar.

Tablonun ilk dört satırı Bakanlık açıklamasına ve yönetmelik metnine dayanır. Son dört satır bizim değerlendirmemizdir. Yönetmelik ekindeki bentler her olayda ayrı yorumlanır; sitenizdeki bir öğenin kapsamda olup olmadığını hukuk danışmanınızla netleştirin.

Sahte sepet yasağı kimi kapsıyor ve ne zaman yürürlüğe girdi?

Sahte sepet yasağına dayanak olan kurallar internet ortamında mal ya da hizmet satan bütün satıcı ve sağlayıcıları ile onlar adına aracılık eden platformları kapsar. Tüketici değerlendirmesi kuralları 1 Mart 2022'den beri yürürlüktedir. Hizmet satın alma yasağını güçlendiren ve indirim, yapay zekâ ve sosyal medya reklamlarına yeni kurallar getiren değişiklik 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdi. Reklam Kurulu'nun erişim engeli kararı 27 Eylül 2026'da duyuruldu.

Bakanlık, 1 Ağustos 2026 düzenlemesini kendi duyurusunda (yeni sekmede açılır) on başlık altında anlattı. Mağaza sahibini en çok ilgilendirenler tüketici değerlendirmeleri, indirimli satış reklamında önceki fiyatın son on günün en düşük fiyatı olması ve reklamda yapay zekâ kullanımının açıkça belirtilmesidir.

Durumunuzu satış kanalınıza göre ayırabilirsiniz:

• Kendi WooCommerce, OpenCart ya da benzeri sitesi olanlar: Sayaç eklentisini, yorum modülünü ve bildirim kutusunu siz kurduysanız ekrandaki her sayının sorumluluğu sizdedir. Yorum sisteminizin 28/B kurallarına uyması da sizin işinizdir.
• Trendyol, Hepsiburada, N11 gibi pazaryerlerinde satanlar: Sayfadaki sayaçları ve yorum sistemini platform yönetir. Ürün açıklaması, stok bilgisi, kampanya metni ve dışarıdan satın alınan hizmetler sizin sorumluluğunuzdadır. Reklam Kurulu kararı tam da satıcıların platformlarda ücretle aldırdığı sepete ekleme ve favori hizmetlerini hedef aldı.
• Sosyal medyadan satanlar: ‘Son 2 adet kaldı’ gibi cümleler gerçek stoka dayanmalıdır. Ücretli paylaşımlarda ‘reklam’ ya da ‘tanıtım’ ibaresi 1 Ağustos 2026'dan beri zorunludur.

Sahte sepet yasağına uymamanın maliyeti ne olabilir?

Sahte sepet yasağına uymamanın üç olası sonucu vardır: reklamın durdurulması, idari para cezası ve internet içeriğinin çıkarılması ya da erişimin engellenmesi. Para cezaları 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 77. maddesine göre verilir ve her yıl yeniden değerleme oranıyla artırılır. 2026 tutarları 23 Aralık 2025 tarihli tebliğle (yeni sekmede açılır) yüzde 25,49 artırıldı.

Tutarlar tebliğin ekindeki tablodan alınmıştır; hangi aykırılığın hangi bende gireceğine Reklam Kurulu dosya bazında karar verir. Sitenizdeki bir öğe için ceza tutarı bu tablodan okunamaz, yalnızca aralığı gösterir.

Sahte sepet yasağına uyumun maliyeti ise çoğu mağazada zamandır: sayaç ve bildirimleri denetlemek için ayrılan saatler, yorum kaynaklarını doğrulamak ve hukuk danışmanının metinleri onaylaması. Ekrandaki bir sayıyı kayıtla gösteremiyorsanız o sayıyı düzeltmek ya da kaldırmak en düşük riskli seçenektir.

Sitemde sahte sepet veya yapay veri var mı, nasıl anlarım?

Ekranda görünen her sayıyı arka plandaki kayıtla karşılaştırarak anlarsınız. Sayaç, rozet, bildirim ve yorumların her biri için veri kaynağını yazın; sonra aynı anda ekrandaki değer ile sunucudaki gerçek değeri yan yana koyun. Kaynağı olmayan ya da elle girilmiş her öğe düzeltme ister.

Yöntemi göstermek için aşağıda temsilî bir örnek kullandık. Siteler, sayılar ve sonuçlar gerçek bir ölçüm değildir. Örnekte her mağazada 10 ürün sayfası seçildi ve ekrandaki öğe sunucu kaydıyla karşılaştırıldı. Gerçek bir kontrolde sayfaları farklı kategorilerden ve farklı trafik düzeylerinden seçin; sorun çoğu zaman tek bir şablonda ya da tek bir kampanyada çıkar.

Her öğe için şu karar akışını kullanabilirsiniz:

Yorum ve puan sistemimde ne değişmeli?

Kendi sitenizde yorum topluyorsanız 28/B maddesinin bütün kuralları sizi bağlar: yorumu yalnızca ürünü satın alanlar yazabilir, olumlu ve olumsuz ayrımı yapılmadan en az bir yıl yayında kalır, sıralama tarih ya da puan gibi nesnel bir ölçüte göre yapılır ve yayın kuralları yorumların göründüğü alanda açıklanır. Pazaryerinde satıyorsanız bu düzeni platform kurar.

Maddenin öteki fıkraları da pratik sonuç doğurur. Mevzuata aykırı sağlık beyanı içeren yorum yayımlanamaz. Müşterinin mağduriyetini giderdiyseniz bu bilgi, doğrulamadan sonra ilk yorumun yanında yayımlanır. Olumsuz yorumu kaldırmak ya da aşağı itmek yerine yanıt vermek doğru yoldur. WooCommerce'te ‘yalnızca doğrulanmış alıcılar yorum yapabilir’ ayarı bu kuralların ilk adımıdır; ancak sıralama ve bir yıllık yayın süresi için tema ve eklenti ayarlarınızı da kontrol etmeniz gerekir.

Sahte sepet yasağına uyum için 7 adımlık kontrol listesi nedir?

Sahte sepet yasağına uyum, sitedeki her dinamik öğeyi listeleyip kaynağını belgelemek, dışarıdan alınan etkileşim hizmetlerini sonlandırmak ve yorum sistemini 28/B kurallarına uydurmakla sağlanır. Aşağıdaki yedi adım bu işi sıraya koyar; her adımı tarihli bir kayıtla kapatın.

1. Sitedeki tüm dinamik öğeleri listeleyin: ziyaretçi sayacı, stok sayacı, ‘az kaldı’ rozeti, satın alma bildirimi, geri sayım.
2. Her öğenin veri kaynağını yazın. Kaynağı bilinmeyen ya da elle girilmiş sayıları kaldırın.
3. Son iki yılda yorum, puan, beğeni, takipçi, favori ya da sepete ekleme hizmeti satın alındıysa sözleşmeyi sonlandırın ve bu yolla gelen içeriği temizleyin.
4. Yorum sisteminin yalnızca satın alanlara açık olduğunu, olumsuz yorumların gizlenmediğini ve sıralamanın nesnel olduğunu doğrulayın.
5. Ekrandaki değerleri en az birkaç ürün sayfasında kayıtla karşılaştırın ve sonucu tarihli olarak saklayın.
6. İndirim etiketlerinde önceki fiyatın son on günün en düşük fiyatı olduğunu kontrol edin.
7. Metinleri ve uygulamaları hukuk danışmanınıza onaylatın. Sözleşme ve bilgilendirme metinlerinizi güncellemek için e-ticaret sözleşme oluşturucuyu kullanabilirsiniz; bu araç yeni düzenlemeye özel bir inceleme yapmaz.

Kayıt tutmak, sonradan bir soru geldiğinde elinizdeki en somut belgedir. Her kontrol için tarihi, kontrolü yapan kişiyi, bakılan sayfa adresini, ekrandaki değeri ve kayıttaki değeri not edin. Basit bir tablo yeterlidir. Eklenti güncellemesi, tema değişikliği ya da yeni kampanya sonrasında aynı tabloyu yeniden doldurun.

Operasyon tarafında da açık kalan işleriniz varsa 30 maddelik e-ticaret operasyon kontrol listesi bunları görmenize yardım eder.

Bu kontrolü otomatikleştirmek mümkün mü?

Kısmen. Sahte sepet yasağına uyum kontrolünün bir bölümü araçla yapılabilir: bir araç sitenizdeki sayaç ve bildirim betiklerini bulabilir, stok sayacının gerçek stok tablosundan beslendiğini doğrulayabilir ve sepete ekleme bildirimini gerçek sipariş kaydına bağlayabilir. Ancak ‘şu an 7 kişi bakıyor’ yazısının doğru olup olmadığına, sayının hangi kayda dayandığını bilen biri karar verir. İlk taramayı elle yapın; sonra her yeni eklenti ya da kampanyada aynı adımları tekrarlayın.

Asıl kazanç, sayaçları gerçek veriye bağlamaktır. Stok sayacı doğrudan stok tablosundan, satın alma bildirimi doğrudan sipariş kaydından beslendiğinde ekrandaki sayı kendiliğinden doğru olur ve ayrıca denetlenmesi gerekmez. Bu yazıda anlatılan yöntem hukuki uygunluk kontrolünün yerine geçmez.

Sitenizdeki sipariş, stok ve bildirim akışlarını gerçek veriye bağlamak isterseniz ücretsiz sistem analizi formunu doldurabilirsiniz. Analiz, hangi akışların sistemle yürüyebileceğini çıkarır; mevzuata uygunluk değerlendirmesi değildir.

Sık sorulan sorular