SÖZLÜKYapay zeka

MCP nedir?

Kısa tanım

MCP (Model Context Protocol) (Model Context Protocol); yapay zekâ uygulamalarını yerel dosya, veritabanı, arama motoru ya da iş aracı gibi dış sistemlere tek bir standartla bağlayan açık kaynaklı protokoldür. Resmî belgesi onu yapay zekâ uygulamaları için USB-C bağlantısına benzetir: her sistem için ayrı bağlayıcı yazmak yerine aynı standart kullanılır.

Son güncelleme:

MCP nedir, neyi çözer?

MCP (Model Context Protocol), yapay zekâ uygulamalarını dosya, veritabanı, arama motoru ya da iş aracı gibi dış sistemlere tek bir standartla bağlayan açık kaynaklı bir protokoldür. Anthropic'in geliştirdiği bu standart sayesinde yapay zekâ asistanı, sipariş sisteminize, iade politikanıza ya da kargo firmasına her seferinde ayrı bir bağlantı yazılmadan ulaşır.

Resmî belgesine (yeni sekmede açılır) göre MCP, yapay zekâ uygulamalarını dış sistemlere bağlamak için açık kaynaklı bir standarttır; uygulamalar bu yolla veri kaynaklarına (dosya, veritabanı), araçlara (arama, hesaplama) ve iş akışlarına bağlanır. Belge bunu yapay zekâ uygulamaları için USB-C bağlantısına benzetir: her cihaz için ayrı kablo yerine tek standart. Claude, ChatGPT, Visual Studio Code ve Cursor gibi uygulamalar bu standardı destekler. Anthropic de MCP'yi, veri kaynakları ile yapay zekâ araçları arasında güvenli ve iki yönlü bağlantılar kurmayı sağlayan açık bir standart olarak duyurdu (yeni sekmede açılır).

MCP nasıl çalışır: host, client ve server?

Resmî mimari belgesine göre MCP istemci-sunucu düzeninde çalışır. MCP host, asistan uygulamasının kendisidir ve bir ya da birden çok MCP sunucusuna bağlanır; her sunucu için bir MCP istemcisi (client) açar. MCP server ise asistana bağlam sağlayan programdır: sipariş sorgulayan bir araç ya da politika metni sunan bir kaynak olabilir. Sunucu aynı makinede çalışabilir ya da uzakta HTTP üzerinden sunulabilir; iletişim JSON-RPC 2.0 mesajlarıyla yapılır.

Mağaza için anlamı şudur: sipariş sisteminize bir kez MCP sunucusu yazılır, MCP destekleyen her asistan ona aynı yoldan bağlanır.

MCP sunucusu asistana ne sunar?

MCP sunucusu asistana üç temel öğe sunabilir: asistanın çalıştırabildiği araçlar (tools), bağlam olarak okuduğu kaynaklar (resources) ve etkileşimi şekillendiren hazır istemler (prompts). Asistan önce listeyi sorar, sonra gereken aracı çağırır; sunucudaki araç listesi değişirse bildirim alabilir.

MCP sunucusunun üç öğesi ve e-ticarette temsilî karşılıkları
Öğe Ne yapar Temsilî örnek
Araç (tool) Asistanın çağırdığı işlev Sipariş durumunu sorgula, iade kaydı aç
Kaynak (resource) Bağlam olarak verilen veri İade politikası, kargo süreleri, ürün bilgisi
İstem (prompt) Yeniden kullanılan şablon "Müşteriye kargo gecikmesini açıkla" yanıt kalıbı

MCP, API ve webhook'tan nasıl ayrılır?

API bir sistemin kapısıdır, webhook ise bir olay olduğunda başka sisteme haber gönderen çağrıdır; MCP ise asistanın hangi araçların var olduğunu öğrenip onları standart biçimde çağırmasını sağlar. MCP sunucusu arkada çoğunlukla sisteminizin API'sini kullanır. Fark, asistanın her sisteme özel kod yerine aynı dili konuşmasıdır.

E-ticarette MCP sunucusu nasıl kullanılır?

Bir mağaza, sipariş sistemi için bir MCP sunucusu kurar: "sipariş durumu" ve "iade kaydı aç" araçları, iade politikası kaynağı ve birkaç yanıt istemi. WhatsApp'taki müşteri asistanı "Kargom nerede?" sorusunda sipariş durumu aracını çağırır ve takip bağlantısını verir; iade sorusunda politikayı kaynaktan okur.

"İade kaydı aç" aracı yalnızca kaydı oluşturur, para iadesi insan onayına bağlı kalır. Aynı sunucuya ekip içi bir asistan da bağlanır ve yöneticiye günün siparişlerini özetler; iki asistan için iki ayrı entegrasyon yazılmaz.

Asistanın hangi araçlara erişmesi gerektiğini ve nerede insan onayı istendiğini yapay zeka ajanı nedir yazısında anlattık; kurulum için Üretken Yapay Zeka Danışmanlığı, sipariş, iade ve kargo adımlarının otomasyonu için E-Ticaret Operasyon Otomasyonu sayfasına bakabilirsiniz.

E-ticarette MCP nerede kullanılır?

  • Sipariş durumunu sorgulayıp müşteriye takip bağlantısını vermek
  • İnsan onayına bağlı iade kaydı açmak
  • İade ve kargo politikasını kaynaktan okuyup soruyu yanıtlamak
  • Ürün bilgisini asistana bağlam olarak sunmak
  • Ekip içi asistanla günün siparişlerini özetlemek

Ajan hangi araçlara erişmeli?

Ajanın dört bileşenini, araç setini dar tutmayı ve para etkisi olan adımlarda insan onayı kuralını yazıda anlattık.

Yapay zeka ajanı nedir yazısını okuyun

MCP (Model Context Protocol) hakkında sık sorulanlar

MCP ile API aynı şey mi?
Değil. API bir sistemin kapısıdır; MCP, yapay zekâ asistanının o kapıyı standart biçimde bulup kullanmasını sağlayan protokoldür. MCP sunucusu arkada çoğunlukla sisteminizin API'sini çağırır. Fark, asistanın her sisteme özel kod yerine aynı dili konuşmasıdır.
MCP güvenli mi?
Protokolün kendisi erişimi sınırlamaz; sunucuya ne yetki verildiyse asistan onu kullanır. Bu yüzden sunucu yalnızca gereken araçları sunmalı, para etkisi olan işlemler insan onayına bağlanmalı ve uzak sunucularda kimlik doğrulama kullanılmalıdır; resmî belge uzak bağlantılarda OAuth önerir. Asistanın okuduğu metne gizlenen talimatlar da bu kapsamda düşünülmelidir.
MCP için Claude kullanmak şart mı?
Hayır. MCP açık bir standarttır; resmî belgeye göre Claude, ChatGPT, Visual Studio Code ve Cursor gibi uygulamalar destekler. Bir kez yazılan MCP sunucusu bu uygulamaların hepsiyle çalışır. Sunucuyu hangi asistanın kullanacağı sonradan değişebilir.
MCP sunucusu nedir?
MCP sunucusu, yapay zekâ asistanına araç, kaynak ve hazır istem sunan programdır. Sipariş durumu sorgulayan bir araç ya da iade politikasını veren bir kaynak olabilir. Aynı makinede ya da uzakta HTTP üzerinden çalışır; MCP destekleyen her asistan ona aynı yoldan bağlanır.
ÜCRETSİZ, 1 İŞ GÜNÜ

İlk adımı birlikte atalım

Operasyonunuzdaki elle yürüyen işleri inceleyip ayda kaç saatin sistemle yürüyebileceğini yazılı olarak veriyoruz; teknik bilgi ve taahhüt gerekmez.

Ücretsiz Sistem Analizi Al Kullanım Senaryoları
  • Kredi kartı yok
  • 1 iş gününde dönüş
  • KVKK uyumlu
  • Veriler şifreli bağlantıyla iletilir