SÖZLÜKYapay zeka

Yapay zekâ etiği nedir?

Kısa tanım

Yapay zekâ etiği, yapay zekâ sistemlerinin adil, şeffaf, güvenli ve hesap verebilir biçimde geliştirilip kullanılmasını amaçlayan ilkeler ve uygulamalar bütünüdür.

Son güncelleme:

Yapay zeka etiği nedir, bir sohbet botu sahibi neden bununla ilgilenmelidir?

Mağazanızın sohbet botu müşteriye yanlış bir iade bilgisi verdiğinde, bir müşteriyi haksız yere şüpheli işaretlediğinde ya da kişisel bilgiyi yanıta taşıdığında sorun yalnızca teknik değildir; müşteriye karşı sorumluluktur. Yapay zeka etiği bu sorumlulukları düzenleyen ilkelerdir. OECD'nin yapay zekâ ilkeleri sayfası, güvenilir yapay zekâ için değer temelli ilkeleri sıralar. Ayrıntılar OECD'nin yapay zekâ ilkeleri sayfasında (yeni sekmede açılır) yer alır. Bu sayfa hukuki görüş vermez.

Yapay zeka etiği ilkeleri nelerdir?

Yapay zeka etiği ilkeleri kurumlara göre farklı biçimlerde sunulur ama ortak başlıklar vardır. OECD'nin değer temelli ilkeleri arasında kapsayıcı büyüme, sürdürülebilir kalkınma ve refah, insan hakları ve demokratik değerler, şeffaflık ve açıklanabilirlik, sağlamlık, güvenlik ve emniyet ile hesap verebilirlik bulunur.

  • Adalet: sistem gruplar arasında haksız fark yaratmamalı.
  • Şeffaflık: kullanıcı yapay zekâyla konuştuğunu bilmeli.
  • Güvenlik: sistem zarar vermeyecek biçimde sınırlanmalı.
  • Hesap verebilirlik: kararın sorumlusu belli olmalı.

Yapay zeka etiği ve önyargı nasıl ilişkilenir?

Yapay zeka etiği ve önyargı konusu, modelin eğitildiği verinin toplumdaki eşitsizlikleri taşıyabilmesinden doğar. Bir model, bazı gruplara diğerlerinden daha kötü sonuç verebilir. İşletme olarak önyargıyı tamamen sıfırlayamayabilirsiniz ama ölçebilir ve azaltabilirsiniz: farklı örnek gruplarıyla sınayın, hatalı çıktıları kaydedin ve önemli kararlarda insan denetimi bırakın.

Müşteriye karşı şeffaflık nasıl sağlanır?

Müşteri, bir yapay zekâyla konuştuğunu bilmelidir. Botun kim olduğunu ilk mesajda belirtin ve bir insana ulaşma yolunu her zaman açık tutun. Botun yapamayacağı konularda, örneğin iade kararı ya da hukuki yorumda, açıkça sınır koyun. Yapay zekâ çıktısını kendi görüşünüzmüş gibi sunmayın.

İnsan denetimi nerede bırakılır?

Müşteriye, paraya, kişisel veriye ya da bir kişinin hakkına etki eden kararlarda insan denetimi bırakın. Yapay zekâ öneri üretir, karar bir kişiye aittir. Denetleyen kişinin neye bakacağını ve hatalı çıktıyı nasıl düzelteceğini yazılı tanımlayın. Denetimsiz otomasyonu önce düşük riskli işlerde deneyin.

Kuruluşta nasıl uygulanır?

Basit bir çerçeveyle başlayın: hangi görevlerde yapay zekâ kullanılıyor, hangi veri işleniyor, kim denetliyor ve hata durumunda ne olacak? Bu soruların yazılı yanıtı, etik yaklaşımın somut hâlidir. Müşteri verisinin model eğitiminde kullanılıp kullanılmadığını sağlayıcı sözleşmesinden öğrenin. Sorumlu bir kurulum için Üretken Yapay Zeka Danışmanlığı sayfasına bakabilirsiniz.

Yapay zekâ etiği nerede karşınıza çıkar?

  • Müşteri sohbet botunun bir yapay zekâ olduğunu belirtmesi
  • İşe alım ya da kredi gibi kararlarda önyargının denetlenmesi
  • Müşteri verisinin model eğitiminde izinsiz kullanılmaması
  • Modelin hatalı çıktısı için insan denetiminin bırakılması

Üretken yapay zekâyı sorumlu kurun

Sınırları, denetimi ve insan kontrolünü baştan tasarlamak için üretken yapay zekâ danışmanlığı.

Yapay zekâ etiği hakkında sık sorulanlar

Yapay zekâ etiği yalnızca büyük firmaları mı ilgilendirir?
Hayır. Sohbet botu kullanan ya da müşteri verisini yapay zekâ ile işleyen her işletme bu konuda karar verir: neyi otomatikleştirecek, neyi insana bırakacak, müşteriyi nasıl bilgilendirecek.
Yapay zekâ etiğinin temel ilkeleri nelerdir?
OECD'nin yapay zekâ ilkeleri; kapsayıcı büyüme ve refah, insan hakları ve demokratik değerler, şeffaflık ve açıklanabilirlik, sağlamlık ve güvenlik, hesap verebilirlik gibi başlıkları sayar. Kurumlar bu ilkeleri kendi bağlamlarına uyarlar.
Önyargı nasıl azaltılır?
Çıktıları farklı gruplar üzerinde sınamak, eğitim ve örnek verisini gözden geçirmek ve önemli kararlarda insan denetimi bırakmak yaygın yollardır. Bu sayfa hukuki görüş vermez.
ÜCRETSİZ, 1 İŞ GÜNÜ

İlk adımı birlikte atalım

Operasyonunuzdaki elle yürüyen işleri inceleyip ayda kaç saatin sistemle yürüyebileceğini yazılı olarak veriyoruz; teknik bilgi ve taahhüt gerekmez.

  • Kredi kartı yok
  • 1 iş gününde dönüş
  • KVKK uyumlu
  • Veriler şifreli bağlantıyla iletilir